23.08.2021

Nowa podstawa prawna dla roszczeń osób bliskich ciężko poszkodowanych...

Kilka dni temu w Dzienniku Ustaw RP opublikowano ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, która do Kodeksu cywilnego dodała nową podstawę prawną dla dochodzenia roszczeń przez bliskich ciężko p [...]

więcej

04.08.2021

PIDiPO przekazała stanowisko w przedmiocie uchwały Senatu RP do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach...

W dniu dzisiejszym nasza organizacja przekazała do sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach stanowisko w przedmiocie uchwały Senatu RP z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie usta [...]

więcej

20.07.2021

PIDiPO przekazała do Senatu RP uwagi do stanowiska PIU oraz do poprawek zgłoszonych przez Komisje...

Polska Izba Doradców i Pośredników Odszkodowawczych skierowała do Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji stanowisko w przedmiocie uwag do ustawy o zmianie us [...]

więcej

Baza wiedzy Przystąp do Izby

Siła wyższa

Słownik języka polskiego definiuje siłę wyższą jako zdarzenie, którego nie można przewidzieć ani któremu nie można zapobiec. Wykładnia językowa art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c. nakazywałaby zatem, aby posiadacz pojazdu nie odpowiadał za szkody powstałe w sytuacjach, których nie mógł przewidzieć ani którym nie mógł zapobiec. W orzecznictwie przyjęto jednak węższą wykładnię funkcjonalną, gdzie siła wyższa ujmowana jest jako zdarzenie o charakterze żywiołowym pochodzące spoza pojazdu.

ORZECZENIE

Prawo polskie przyjmuje siłę wyższą w rozumieniu teorii obiektywnej, a więc jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz i nie dające się przewidzieć. Jeżeli więc zdarzenie powodujące szkodę pochodzi z wewnątrz przedsiębiorstwa, nie może ono być uznane za siłę wyższą, choćby nie dało się go przewidzieć ani uniknąć. Gdyby więc nawet podzielić twierdzenie skarżącego, że kierowca w dniu wypadku po raz pierwszy w życiu dostał ataku epilepsji, a dotychczasowy jego stan zdrowia i wyniki badań lekarskich nie wskazywały na tego rodzaju chorobę, okoliczność ta nie mogłaby uzasadniać uchylenia się strony pozwanej od odpowiedzialności za powstałą szkodę. Atak epilepsji, któremu uległ kierowca w czasie prowadzenia pojazdu mechanicznego, jako pochodzący z wewnątrz przedsiębiorstwa, nie może być uznany za siłę wyższą. Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 9 lipca 1962 r., I CR 54/62

Jak wskazano w przytoczonym orzeczeniu stan zdrowia kierowcy samochodu, jako okoliczność nie pochodząca „z zewnątrz” pojazdu nie stanowi siły wyższej w rozumieniu art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c. i nie wyłącza odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Również następstwa stanu technicznego pojazdu, którego ruch powoduje szkodę nie stanowią siły wyższej.

PRZYKŁAD

Podczas jazdy samochodem dochodzi na zwarcia instalacji elektrycznej i zapalenia paliwa, a w efekcie pożaru samochodu skutkującego poparzeniem kierowcy i pasażerów. Pożar ma cechy siły wyższej, jako działanie żywiołu, ale w tym wypadku nie pochodzi z zewnątrz pojazdu, a więc nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej.

Ponadto aby siła wyższa wyłączała odpowiedzialność posiadacza pojazdu musi ona być przyczyną szkody, która występuje w chwili jej powstania, a nie później.

ORZECZENIE

Odpowiedzialność deliktowa jest wyłączona z powodu siły wyższej m.in. wówczas, gdy między zdarzeniem mającym cechy siły wyższej a powstaniem szkody zachodzi bezpośredni związek przyczynowy oraz gdy szkoda powstaje w momencie działania siły wyższej. Natomiast nie można się powołać na siłę wyższą jako na okoliczność wyłączającą odpowiedzialność wtedy, gdy szkoda powstała w wyniku nieusunięcia zagrażających bezpieczeństwu skutków działania siły wyższej, jeżeli można im zapobiec przez ich zlikwidowanie lub przez skuteczne ostrzeżenie przed grożącym niebezpieczeństwem za pomocą powszechnie przyjętych środków.Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 28 września 1971 r., II CR 388/71

Publikacje

07.08.2018

Na początku był chaos…, ...

Dziesięciolecie funkcjonowania instytucji zadośćuczynienia z § 4 art. 446 k.c. przypadło n [...]

więcej

11.12.2017

To dopiero początek…, Ba...

To dopiero początek… Ostatnio na rynku ubezpieczeniowym sporo się dzieje. Oczywiście n [...]

więcej

09.01.2017

Kto może najwięcej zapłacić za...

Podwyżki cen ubezpieczeń komunikacyjnych są niedogodnością dla każdego, kto odczuł je jako [...]

więcej

Studium przypadków

Roszczenia cywilnoprawne do własneg...

W 2007 r. doszło na terenie kopalni do wypadku przy pracy. Poszkodowany wykonywał pracę ręcznego transportu elementów obudowy chodnikowej w dowierzchni wentylacyjno- ...

Więcej

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywil...

Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorstwa z uwagi na przewidzianą w art. 435 kc wyłączną winę osoby trzeciej wymaga identyfikacji tej osoby. Bez takiej bowiem ...

Więcej

Akty prawne

Nadzór ubezpieczeniowy i Rzecznik Ubezpieczonych

USTAWA z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze [...]

Kodeks postępowania cywilnego

USTAWA z dnia 17 listopada 1964 r. KODEK [...]

Świadczenia pieniężne

USTAWA z dnia 25 czerwca 1999 r. o świad [...]


Przejdz na górę strony