28.10.2021

Dwunasty rok unikalnej ochrony ubezpieczeniowej dla członków PIDiPO...

Na mocy umowy generalnej PIDiPO z Compensa TU S.A. z dniem 1. listopada 2021 r. rozpocznie się kolejny, dwunasty już rok unikatowej na rynku doradców odszkodowawczych ochrony OC zawodowej. Ubezp [...]

więcej

26.10.2021

„DGP”: KNF kontroluje zakłady ubezpieczeń...

W „Dzienniku Gazecie Prawnej” w publikacji Łukasza Wilkowicza z dnia 11.10.2021 r. (nr 197 (5605)) można przeczytać o kontrolach prowadzonych u ubezpieczycieli przez Urząd Komisji Nadzoru Finans [...]

więcej

23.08.2021

Nowa podstawa prawna dla roszczeń osób bliskich ciężko poszkodowanych...

Kilka dni temu w Dzienniku Ustaw RP opublikowano ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, która do Kodeksu cywilnego dodała nową podstawę prawną dla dochodzenia roszczeń przez bliskich ciężko p [...]

więcej

Baza wiedzy Przystąp do Izby

Sąd Najwyższy uzasadnia uchwałę o zadośćuczynieniu dla bliskich ciężko poszkodowanych

W dniu 12 czerwca br. Sąd Najwyższy opublikował uzasadnienie do jednej z trzech uchwał podjętych w dniu 27.03.2018 r., a odnoszących się do zagadnienia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych osób bliskich ciężko poszkodowanych. Uzasadnienie dotyczy uchwały w sprawie roszczeń rodziców związanych z naruszeniem ich własnych dóbr osobistych w związku z doznaniem przez ich dziecko ciężkiego i nieodwracalnego uszkodzenia mózgu na skutek błędu lekarskiego.

Uzasadniając uchwałę z marca, Sąd Najwyższy wskazał, że nie ma wątpliwości co do możliwości ubiegania się o zadośćuczynienie w przypadku naruszenia dobra osobistego w takich przypadkach, wskazując, spełnienie jakich kryteriów uważa za niezbędne. Jak podkreślił w swoim uzasadnieniu, „(…) naruszenie dobra osobistego w postaci więzi bliskości następuje tylko w razie istnienia szczególnie silnego stosunku emocjonalnego i psychicznego o charakterze rzeczywistym i trwałym. Nie chodzi więc o abstrakcyjnie ujętą więź emocjonalną, ale o szczególny charakter związku między najbliższymi. Po wtóre, o naruszeniu więzi pomiędzy tymi osobami w sposób uzasadniający roszczenie oparte na art. 448 k.c. można mówić jedynie w okolicznościach wyjątkowych, w których doszło nie do zaburzenia, zakłócenia lub pogorszenia więzi, lecz do faktycznej niemożliwości nawiązania i utrzymywania kontaktu właściwego dla danego rodzaju stosunków – w szczególności więzi łączącej dzieci i rodziców – z powodu ciężkiego i głębokiego stanu upośledzenia funkcji życiowych. Dotyczy to zatem uszczerbków zdrowia najcięższych i nieodwracalnych, a więc takich, w których naruszenie więzi rodzinnej wiąże się z dotkliwą, niekończącą się krzywdą, i jest porównywalne z krzywdą związaną z definitywną utratą osoby najbliższej”.

Jednocześnie Sąd Najwyższy trafnie odniósł się do tych głosów, które mówiły o braku przewidywalności i dowolności w ustalaniu przypadków, kiedy takie roszczenia są zasadne, wskazując, że „Trudności, które mogą się wiązać z ustaleniem i oceną tych przesłanek w sposób zindywidualizowany i zarazem zobiektywizowany, nie uzasadniają obawy o „uznaniowość” lub „dowolność” orzekania, zawsze bowiem towarzyszą one rozpoznawaniu spraw o zadośćuczynienie z powodu krzywdy o niemajątkowym, a więc niewymiernym, charakterze, zwłaszcza w sytuacjach granicznych, chociaż jest to łatwiejsze w przypadku naruszenia takich dóbr, jak zdrowie lub nietykalność cielesna, niż takich jak prywatność lub właśnie więzi rodzinne. To, co stanowi jednocześnie obowiązek i uprawnienie sądu i jest nieodłącznym elementem procesu wyrokowania, nie może służyć jako argument przeciwko uznaniu istnienia określonych roszczeń”.

O ocenach uzasadnienia pierwszej z uchwał dotyczących prawa do zadośćuczynienia dla bliskich najciężej poszkodowanych można było przeczytać w dzienniku „Rzeczpospolita” w wydaniu z dnia 14.06.2018 r. w artykule Reginy Skibińskiej zatytułowanym „Koszty wypłat nie zrujnują towarzystw”. Jak wskazują przedstawiciele rynku ubezpieczeniowego, uchwała ogranicza przypadki, w których możliwe będzie uzyskanie zadośćuczynienia, z kolei rzecznik prasowy UFG, Aleksandra Biały, zwraca uwagę na trudności jakie wynikają z braku jasnych kryteriów określania zarówno osób uprawnionych, jak i doznanych krzywd. Zapytana o opinię na temat opublikowanego przez Sąd Najwyższy uzasadnienia i jego skutków dyrektor biura Polskiej Izby Doradców i Pośredników Odszkodowawczych, Justyna Halaś, podkreśliła, że nie ma wątpliwości, „(…) że chociaż Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wskazał, iż chodzi o przypadki najcięższe i nieodwracalne, to każda sytuacja będzie rozpatrywana indywidualnie. Istnieje oczywiście również grupa tych przypadków, które na etapie przedsądowym nie powinny budzić żadnych wątpliwości ze strony zakładów ubezpieczeń”. Wskazała również, że „należy mieć nadzieję, że ubezpieczyciele, wbrew dotychczasowemu stanowisku, po wnikliwej lekturze uzasadnienia przestaną stosować automatyzm w tych sprawach i odmawiać co do zasady wypłaty zadośćuczynienia”.

Z treścią uzasadnienia do uchwały w sprawie o sygn. akt III CZP 60/17 można się zapoznać na stronie Sądu Najwyższego.

 

Publikacje

07.08.2018

Na początku był chaos…, ...

Dziesięciolecie funkcjonowania instytucji zadośćuczynienia z § 4 art. 446 k.c. przypadło n [...]

więcej

11.12.2017

To dopiero początek…, Ba...

To dopiero początek… Ostatnio na rynku ubezpieczeniowym sporo się dzieje. Oczywiście n [...]

więcej

09.01.2017

Kto może najwięcej zapłacić za...

Podwyżki cen ubezpieczeń komunikacyjnych są niedogodnością dla każdego, kto odczuł je jako [...]

więcej

Studium przypadków

Ponad 97 000 złotych odziedziczone ...

We wrześniu 2015 roku zmarł 63-letni ojciec pana Roberta*. Jego śmierć była ciosem dla rodziny. Odejście ojca odczuł najdotkliwiej jego jedyny syn. Z uwagi na emocjo ...

Więcej

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywil...

Odpowiedzialność deliktowa jest wyłączona z powodu siły wyższej m.in. wówczas, gdy między zdarzeniem mającym cechy siły wyższej a powstaniem szkody zachodzi bezpośre ...

Więcej

Akty prawne

Zmiana ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych

Tekst ustawy ustalony ostatecznie po roz [...]

Ubezpieczenie społeczne

USTAWA z dnia 30 października 2002 r. o [...]

Kodeks cywilny

USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks [...]


Przejdz na górę strony