23.08.2021

Nowa podstawa prawna dla roszczeń osób bliskich ciężko poszkodowanych...

Kilka dni temu w Dzienniku Ustaw RP opublikowano ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, która do Kodeksu cywilnego dodała nową podstawę prawną dla dochodzenia roszczeń przez bliskich ciężko p [...]

więcej

04.08.2021

PIDiPO przekazała stanowisko w przedmiocie uchwały Senatu RP do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach...

W dniu dzisiejszym nasza organizacja przekazała do sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach stanowisko w przedmiocie uchwały Senatu RP z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie usta [...]

więcej

20.07.2021

PIDiPO przekazała do Senatu RP uwagi do stanowiska PIU oraz do poprawek zgłoszonych przez Komisje...

Polska Izba Doradców i Pośredników Odszkodowawczych skierowała do Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji stanowisko w przedmiocie uwag do ustawy o zmianie us [...]

więcej

Baza wiedzy Przystąp do Izby

Rzecznik Finansowy występuje o rozstrzygnięcie rozbieżności do Sądu Najwyższego

Zagadnienie skierowane przez Rzecznika Finansowego do Sądu Najwyższego, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, dotyczy roszczeń za naruszenie dóbr osobistych przysługujących osobom bliskim najciężej poszkodowanych. Rzecznik już po raz 20 postanowił zwrócić się o rozstrzygnięcie rozbieżności pojawiających się w orzecznictwie  do Sądu Najwyższego. Tym razem Rzecznik zadał jednak dwa pytania. Pierwsze z nich dotyczy możliwości formułowania przez osoby bliskie ciężko poszkodowanych swoich roszczeń o naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c., drugie natomiast – w przypadku udzielenia pozytywnej odpowiedzi na poprzednie pytanie – czy takie świadczenie jest objęte zakresem odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Jak można przeczytać na stronie internetowej Rzecznika Finansowego, ten ostatni uważa, że osobom bliskim ciężko poszkodowanego powinno przysługiwać prawo do zadośćuczynienia. Aleksander Daszewski, radca prawny i koordynator zespołu prawnego w Biurze Rzecznika Finansowego, wskazuje, że „(…) w takiej sytuacji bliscy powinni być uprawnieni do zadośćuczynienia. Widzimy jednak, że są sądy, które mają podobne zdanie i takie, które go zdecydowanie nie podzielają. Stąd wniosek mający na celu ujednolicenie linii orzeczniczej i zapewnienie przewidywalności roszczeń. Orzeczenie SN z naszego wniosku będzie kolejną precyzyjną wskazówką zarówno dla bliskich poszkodowanych i ich pełnomocników, samych zakładów ubezpieczeń jak i sądów powszechnych rozstrzygających te bardzo skomplikowane sprawy. Da nam też tak oczekiwaną przez wszystkich interesariuszy przewidywalność”.

Niewątpliwie rozstrzygnięcie w tym zakresie jest niezbędne, co potwierdza uzasadnienie wniosku Rzecznika Finansowego, który zaprezentował 14 orzeczeń dotyczących takich roszczeń, przy czym w połowie z nich sąd orzekł, że bliskim może przysługiwać zadośćuczynienie. Co istotne, w dwóch sprawach sąd uznał, że jeśli uszkodzenia ciała wynikają z wypadku komunikacyjnego, takie roszczenie można kierować do ubezpieczyciela udzielającego ochrony w ramach OC, w dwóch innych z kolei wykluczył taką możliwość.

Z pełną treścią wniosku można się zapoznać na  stronie internetowej Rzecznika Finansowego.

Rzecznik Finansowy krytykuje propozycje zmian w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych

Rzecznik Finansowy przedstawił w ubiegłym tygodniu swoje stanowisko w przedmiocie propozycji zaprezentowanych przez WEI, stanowczo sprzeciwiając się próbom szukania oszczędności w grupie osób poszkodowanych w wyniku wypadków drogowych i ich rodzin. Na swojej stronie internetowej Rzecznik zaprezentował opinię, w której wskazuje, że „proponowane regulacje są (…) jaskrawym zaprzeczeniem celów, dla których utworzono system ochrony poszkodowanych w obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych”. Wskazując na przyczyny gwałtownych wzrostów składek OC w ostatnim czasie, Rzecznik podkreśla, że wynikają one z nieodpowiedzialnej polityki samych ubezpieczycieli, którzy prowadzili wojnę cenową, nie ustalając składek na poziomie adekwatnym do ryzyka.

Rzecznik sprzeciwił się wprowadzaniu ograniczeń w zakresie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia za krzywdę w związku ze śmiercią osoby bliskiej, wskazując, że „najbliższym członkiem rodziny nie musi być krewny (…), a judykatura ukształtowała z biegiem czasu rozszerzający kierunek definiowania kręgu rodziny przyjmując, że uprawnionych do świadczeń należy wskazać po zbadaniu wszelkich okoliczności danego przypadku i nie ma uniwersalnego wzorca, który by określał kto zalicza się do rodziny”. Jednocześnie podał on przykłady konkretnych grup uprawnionych, które na skutek ograniczenia kręgu osób bliskich nie otrzymałyby kompensaty pomimo doznanej na skutek śmierci poszkodowanego krzywdy, jak chociażby konkubenci czy osierocone wnuki wychowywane przez dziadków.

W opinii przedstawionej przez Rzecznika skrytykowano także pomysł stworzenia algorytmu, którego założeniem miałoby być ustalenie wysokości zadośćuczynienia. Wskazano przy tym, że zadośćuczynienie powinno być elastyczne i dostosowane do aktualnej judykatury, bo tylko w takim przypadku będzie można uznać je za adekwatne do doznanej krzywdy.

Rzecznik nie znalazł także uzasadnienia do zmiany dotychczasowego brzmienia art. 448 k.c., który miałby umożliwiać pośrednio poszkodowanym wyłącznie wystąpienie z roszczeniem o zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W opinii wskazano, że z uwagi na cel świadczenia, jakim jest zadośćuczynienie, jego dysponentem powinien być wyłącznie pokrzywdzony, którego dobro osobiste zostało naruszone. Wprowadzenie proponowanego przez WEI rozwiązania doprowadzi bowiem, zdaniem Rzecznika, do rezygnacji z dochodzenia roszczeń wynikających z naruszenia dobra osobistego.

Jednocześnie Rzecznik Finansowy zaproponował własne rozwiązania zmierzające do poprawy bezpieczeństwa na drogach i przewidywalności wypłat, w tym m.in. indywidualizację składki z uwzględnieniem szkodowości, przywrócenie fotoradarów, zapewnienie zakładom ubezpieczeń dostępu do informacji o popełnionych wykroczeniach, mandatach i punktach karnych, wprowadzenie instytucji czasowego wyeliminowania pojazdów z ruchu czy udziału własnego w szkodzie.

PIDiPO zajmuje stanowisko w przedmiocie propozycji WEI

Polska Izba Doradców i Pośredników Odszkodowawczych przekazała Parlamentarnemu Zespołowi na Rzecz Wspierania Przedsiębiorczości i Patriotyzmu Ekonomicznego stanowisko w przedmiocie propozycji przedstawionych przez WEI (Warsaw Enterprise Institute) w projekcie założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Nasza organizacja stanowczo sprzeciwiła się wprowadzeniu rozwiązań prawnych ograniczających, a w niektórych przypadkach także wyłączających prawo do wypłaty świadczeń należnych poszkodowanym i uprawnionym. Izba wskazała, że wprowadzenie algorytmu służącego ustalaniu wysokości zadośćuczynienia będzie sprzeczne nie tylko z polską kulturą prawną czy też ustawą zasadniczą, naruszając konstytucyjne prawo każdego z obywateli do sądu, ale także spowoduje negatywne skutki społeczne, stanowiąc potencjalnie istotne obciążenie dla znacznej grupy właścicieli pojazdów. PIDiPO wskazała również, że w wielu przypadkach przyznanie uprawnionym świadczenia wyłącznie na podstawie sztywnych kryteriów bez możliwości uwzględnienia indywidualnych czynników wpływających na sytuację poszkodowanego czy uprawnionego, będzie stanowiło naruszenie kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia.

Odnosząc się do ograniczenia kręgu osób uprawnionych Izba podkreśliła, że wprowadzenie takiego katalogu będzie rodziło negatywne konsekwencje społeczne, w tym w odniesieniu do bliskich osoby zmarłej, którzy na skutek jej nagłej śmierci, pozostaną bez środków do życia. Zdaniem naszej organizacji fakt, że dotychczasowa polityka ubezpieczycieli cechowała się swoistą wojną cenową, zmierzającą do ustalania składek na niskim, tj. konkurencyjnym poziomie, nie może w konsekwencji obciążać osób dotkniętych tragedią, dla których wysokość zadośćuczynienia powinna być adekwatna do stopnia doznanej krzywdy.

Istotnym zagadnieniem powołanym przez PIDiPO w przedstawionym stanowisku jest także naruszenie konstytucyjnego prawa każdego z obywateli do sądu. W przypadku bowiem, gdy, jak proponują projektodawcy, ustalone mechanizmy szacowania wartości zadośćuczynień czy katalog osób uprawnionych będą stanowiły część ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, sądy orzekające w przedmiocie wysokości zadośćuczynienia nie będą mogły dokonać weryfikacji czy wypłacona przez zakład ubezpieczeń kwota uwzględnia wszystkie elementy krzywdy wyrażone w dotychczasowym dorobku judykatury. W takim przypadku rola składu orzekającego będzie ograniczona wyłącznie do ustalenia, czy ubezpieczyciel zrealizował obowiązki o charakterze formalnym, tj. właściwie określił stopień pokrewieństwa czy inne elementy wpływające na prawo do wypłaty zadośćuczynienia, czy też stopień przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody. Taka marginalizacja roli sądu, będzie, w ocenie naszej organizacji, stanowiła faktyczne ograniczenie prawa do sądu określonego w art. 45 Konstytucji.

Uzupełnieniem naszego stanowiska jest także, przedłożona wraz z nim, opinia prawna dra Krzysztofa Gołębiowskiego oraz dra Radosława Strugały z Zakładu Prawa Cywilnego i Prawa Międzynarodowego Prywatnego z Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego w przedmiocie oceny wybranych prawnych aspektów założeń zmian stanu prawnego zawartych w dokumencie „Projekt założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw” z dnia 23 marca 2017 r.

Z pełną treścią stanowiska PIDiPO oraz opinii prawnej można zapoznać się pod poniższymi linkami:

WEI – stanowisko w sprawie projektu PIDIPO

opinia prawna dra Krzysztofa Gołębiowskiego oraz dra Radosława Strugały z Zakładu Prawa Cywilnego i Prawa Międzynarodowego Prywatnego z Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego w przedmiocie oceny wybranych prawnych aspektów założeń zmian stanu prawnego zawartych w dokumencie „Projekt założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw” z dnia 23 marca 2017 r.

Publikacje

07.08.2018

Na początku był chaos…, ...

Dziesięciolecie funkcjonowania instytucji zadośćuczynienia z § 4 art. 446 k.c. przypadło n [...]

więcej

11.12.2017

To dopiero początek…, Ba...

To dopiero początek… Ostatnio na rynku ubezpieczeniowym sporo się dzieje. Oczywiście n [...]

więcej

09.01.2017

Kto może najwięcej zapłacić za...

Podwyżki cen ubezpieczeń komunikacyjnych są niedogodnością dla każdego, kto odczuł je jako [...]

więcej

Studium przypadków

Ponad 97 000 złotych odziedziczone ...

We wrześniu 2015 roku zmarł 63-letni ojciec pana Roberta*. Jego śmierć była ciosem dla rodziny. Odejście ojca odczuł najdotkliwiej jego jedyny syn. Z uwagi na emocjo ...

Więcej

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada...

Gdy szkoda wynikła wyłącznie wskutek zachowania się ofiary wypadku samochodowego, której ze względu na wiek nie można przypisać winy, zmniejszenie o 20% odszkodowani ...

Więcej

Akty prawne

Świadczenia pieniężne

USTAWA z dnia 25 czerwca 1999 r. o świad [...]

Kodeks wykroczeń

USTAWA z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wy [...]

Kodeks cywilny

USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks [...]


Przejdz na górę strony