23.08.2021

Nowa podstawa prawna dla roszczeń osób bliskich ciężko poszkodowanych...

Kilka dni temu w Dzienniku Ustaw RP opublikowano ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, która do Kodeksu cywilnego dodała nową podstawę prawną dla dochodzenia roszczeń przez bliskich ciężko p [...]

więcej

04.08.2021

PIDiPO przekazała stanowisko w przedmiocie uchwały Senatu RP do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach...

W dniu dzisiejszym nasza organizacja przekazała do sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach stanowisko w przedmiocie uchwały Senatu RP z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie usta [...]

więcej

20.07.2021

PIDiPO przekazała do Senatu RP uwagi do stanowiska PIU oraz do poprawek zgłoszonych przez Komisje...

Polska Izba Doradców i Pośredników Odszkodowawczych skierowała do Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji stanowisko w przedmiocie uwag do ustawy o zmianie us [...]

więcej

Baza wiedzy Przystąp do Izby

Rzecznik Ubezpieczonych: poszkodowany też jest konsumentem

W styczniu Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpatrujący sprawę z powództwa UNIQA TU S.A. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie:

„Czy w świetle art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może być uznane działanie ubezpieczyciela polegające na ograniczeniu zakresu jego odpowiedzialności wobec poszkodowanego będącego osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej, dochodzącą roszczenia w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych”.

Przypomnijmy, że sprawa dotyczy kary, jaką Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył na ubezpieczyciela za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Wspomniane naruszenie dotyczyło bezzasadnej odmowy refundacji kosztów najmu pojazdu zastępczego z OC sprawcy. Decyzja Prezesa UOKiK, jak i orzeczenie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydane na skutek złożonego przez zakład ubezpieczeń odwołania, wywołało niemałe zamieszanie na rynku ubezpieczeniowym ( szerzej: Poszkodowany ma status konsumenta – SOKiK opublikował uzasadnienie wyroku ws. Uniqi).

Problem statusu konsumenta pojawiał się zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądowym wielokrotnie, nigdy jednak zagadnienie to nie zostało rozstrzygnięte w sposób jednolity. Tym samym, inicjatywa z jaką wystąpił Sąd Apelacyjny, ma znaczenie dużo bardziej doniosłe niż wyłącznie wyjaśnienie wątpliwości zaistniałych w rozpatrywanej sprawie. Biorąc pod uwagę skutki oczekiwanego rozstrzygnięcia dla całego rynku ubezpieczeniowego, z inicjatywą postanowił wystąpić także Rzecznik Ubezpieczonych. Jak podaje „Dziennik Ubezpieczeniowy” (wydanie z dnia 13.04.2015 r.), do Sądu Najwyższego zostało skierowane oświadczenie Rzecznika zawierające istotny dla sprawy pogląd.

W swoim wystąpieniu Rzecznik Ubezpieczonych zwraca uwagę, że zgłoszenie ubezpieczycielowi przez poszkodowanego szkody lub skonkretyzowanych roszczeń stanowi w istocie czynność prawną zawierającą oświadczenie woli. Tym samym, w ocenie Rzecznika, jeżeli poszkodowana osoba fizyczna zgłasza ubezpieczycielowi odpowiedzialności cywilnej sprawcy roszczenie odszkodowawcze, które nie jest związane bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, to można uznać, że zostają spełnione przesłanki do przyznania jej statusu konsumenta. Rzecznik słusznie także zwraca uwagę, że nawet, gdyby przyjąć, że konsument poprzez fakt zgłoszenia roszczeń nie dokonuje czynności prawnej, to i tak nie można byłoby poprzestać wyłącznie na literalnym brzmieniu art. 221 k.c. W wystąpieniu zwraca się bowiem uwagę na potrzebę stosowania w procesie wykładni także interpretacji uwzględniających kontekst społeczny, ekonomiczny i aksjologiczny. Jak przypomina Rzecznik Ubezpieczonych, w doktrynie wskazuje się, że nazbyt restrykcyjne podejście do definicji konsumenta mogłoby prowadzić do wypaczenia instytucji związanych z jego ochroną. W wystąpieniu zwraca się także uwagę na konieczność wzmocnienia pozycji prawnej konsumentów, która wynika chociażby z zagrożeń związanych z nieuczciwymi praktykami rynkowymi stosowanymi przez przedsiębiorców.

Jeśli Sąd Najwyższy przychyli się do stanowiska Rzecznika, poszkodowani zyskają nowe instrumenty ochrony swoich uprawnień, wynikających chociażby z prawa do otrzymania odszkodowania w ustawowym terminie. Biorąc pod uwagę wysokość kar, jakie może na przedsiębiorcę nałożyć Prezes UOKiK, należy mieć nadzieję, że zanim KNF przygotuje wytyczne w zakresie szkód osobowych, rynek ubezpieczeniowy sam podejmie działania naprawcze zmierzające do poprawy obecnych standardów.

 

Materiały z konferencji „Kancelarie odszkodowawcze jako uczestnicy rynku ubezpieczeniowego-wczoraj, dziś i jutro”

Szanowni Państwo,

w związku z licznymi zapytaniami ze strony uczestników konferencji „Kancelarie odszkodowawcze jako uczestnicy rynku ubezpieczeniowego – wczoraj, dziś i jutro”, poniżej zamieszczamy prezentacje i materiały wykorzystane podczas prelekcji:

Bartłomiej Krupa, Kancelarie odszkodowawcze na rynku ubezpieczeniowym – ocena uwarunkowań prawnych i społeczno – gospodarczych

prof. Jan Monkiewicz, Tendencje rozwoju ochrony konsumenta na rynku ubezpieczeniowym

mec. Joanna Smereczańska – Smulczyk, Kancelarie odszkodowawcze i ich rola w kompleksowym dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych

mec. Aleksander Daszewski, Kancelarie odszkodowawcze jako uczestnicy rynku ubezpieczeniowego z perspektywy Rzecznika Ubezpieczonych

mec. Jakub Nawracała, Błędy i nieprawidłowości pełnomocników odszkodowawczych. Rola profesjonalnego pełnomocnika

Magdalena Barcicka, Działalność kancelarii odszkodowawczych z punktu widzenia praktyka rynku ubezpieczeniowego

mec. Andrzej Chróścicki, Zakres zagadnień wymagających regulacji prawnej w ewentualnej ustawie o doradztwie odszkodowawczym

prof. Witold Modzelewski, Opodatkowanie odszkodowań i odsetek od odszkodowań podatkiem VAT i podatkiem dochodowym od osób fizycznych

 

 

Odsetki od odszkodowań zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych

Na rynku ubezpieczeniowym istniały dotąd rozbieżności w zakresie kwalifikacji pod względem podatkowym odsetek wynikających z opóźnień w wypłacie odszkodowań przez ubezpieczycieli. Zdarzało się, że niektóre zakłady ubezpieczeń, uznając, że kwota wypłacona tytułem odsetek nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, wysyłała do poszkodowanych formularze podatkowe, sygnalizując tym samym, że mają oni obowiązek ujęcia tej kwoty po stronie przychodu w rocznym zeznaniu podatkowym.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że zagadnienie związane z opodatkowaniem odszkodowań, a tym samym odsetek od odszkodowań, reguluje art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym, wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych. Wyjątkiem od tej zasady są odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, których dochody są odrębnie opodatkowane, a także dochody z ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi oraz wynikające z inwestowania składki ubezpieczeniowej z umowy ubezpieczenia na życie lub dożycie. Skoro zatem ustawodawca w sposób wyraźny wskazuje nie na odszkodowania, ale kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, to mając na względzie reguły wykładni literalnej i celowościowej, należy przyjąć, że odsetki to niewątpliwie właśnie kwota wypłacana z tego tytułu, co oznacza, że podobnie jak należność główna, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego. Pogląd ten potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 289/12 wskazując, że odsetki należy przypisać do tego samego źródła dochodu, co należność główną, a tym samym podlegają one opodatkowaniu na analogicznych zasadach. Należy podkreślić, że powyższe stanowisko w pełni aprobuje także niekwestionowany autorytet w dziedzinie prawa podatkowego prof. Witold Modzelewski, który podczas prelekcji poświęconej zagadnieniom opodatkowania odszkodowań wygłoszonej na konferencji „Kancelarie odszkodowawcze jako uczestnicy rynku ubezpieczeniowego – wczoraj, dziś i jutro” współorganizowanej przez Polską Izbę Doradców i Pośredników Odszkodowawczych, zaprezentował tożsamy pogląd dotyczący opodatkowania odsetek od odszkodowań.

Poniżej zamieszczamy link do materiału przygotowanego przez Instytut Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy Sp. z o.o. pt. „Problemy opodatkowania odszkodowań oraz odsetek od odszkodowań podatkiem dochodowym od osób fizycznych”.

Należy mieć nadzieję, że powyższa wykładnia spowoduje przyjęcie jednolitego stanowiska w tym zakresie przez wszystkich ubezpieczycieli. Polska Izba Doradców i Pośredników Odszkodowawczych ze swojej strony już teraz deklaruje wnikliwe przyglądanie się praktyce zakładów ubezpieczeń, a w razie pojawiania się odmiennych stanowisk, podjęcie stosownych działań prawnych mających na celu zabezpieczenie interesów osób poszkodowanych.

Opodatkowanie odszkodowań i odsetek-Instytut Studiów Podatkowych

 

Publikacje

07.08.2018

Na początku był chaos…, ...

Dziesięciolecie funkcjonowania instytucji zadośćuczynienia z § 4 art. 446 k.c. przypadło n [...]

więcej

11.12.2017

To dopiero początek…, Ba...

To dopiero początek… Ostatnio na rynku ubezpieczeniowym sporo się dzieje. Oczywiście n [...]

więcej

09.01.2017

Kto może najwięcej zapłacić za...

Podwyżki cen ubezpieczeń komunikacyjnych są niedogodnością dla każdego, kto odczuł je jako [...]

więcej

Studium przypadków

Nieletni sprawca a możliwość oceny ...

Nieletni kierowca pod wpływem alkoholu w 2005 r. potrącił ze skutkiem śmiertelnym dwudziestolatkę. Uprawniona matka – pani Lucyna – w 2006 r. wystąpiła do ubezpieczy ...

Więcej

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywil...

Sytuacja taka nie występuje, jeżeli przyczyną wypadku była nie tylko wina osoby trzeciej, ale gdy na przyczynę tę składają się ciężkie warunki jazdy (oszroniona jezd ...

Więcej

Akty prawne

Ubezpieczenie społeczne

USTAWA z dnia 30 października 2002 r. o [...]

Kodeks postępowania cywilnego

USTAWA z dnia 17 listopada 1964 r. KODEK [...]

Nadzór ubezpieczeniowy i Rzecznik Ubezpieczonych

USTAWA z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze [...]


Przejdz na górę strony